Món ăn thức uống có ích cho người viêm loét dạ dày – hành tá tràng

Bệnh viêm loét dạ dày – hành tá tràng là một bệnh mãn tính khá phổ biến hiện nay, ước tính khoảng 10% dân số mắc bệnh, nam nhiều hơn nữ, và trong đó loét tá tràng chiếm 80%, loét dạ dày chiếm 20%

Viêm loét dạ dày – hành tá tràng thường có các triệu chứng lâm sàng như sau: Đau vùng thượng vị với đặc điểm: đau âm ỉ, đau lâm râm, có những đợt đau gia tăng có tính chu kỳ

Trong ngày, vào những lúc đau xảy ra:

-Đau lúc đói, hay gặp ở những trường hợp loét hành tá tràng, cơn đau xảy ra sau bữa ăn khoảng 4-5 giờ, nếu ăn vào sẽ giảm đau

-Đau lúc no, hay gặp ở trường hợp loét dạ dày, cơn đau xảy ra sau bữa ăn 1-2 giờ

-Đau vào ban đêm, lúc 1-2 giờ sáng, người bệnh thức giấc do cơn đau xảy ra, kèm buồn nôn, chảy nước miếng, cơn đau này thường gặp ở bệnh nhân loét tá tràng hoặc loét bờ cong nhỏ của dạ dày

Ngoài ra, căn cứ vào vị trí đau để phân biệt:

-Nếu bị loét dạ dày thì thường đau ở dưới mỏm ức, phía bên trái

-Nếu bị loét tá tràng thì đau ở phía bên phải vùng thượng vị

Tính chất chu kỳ đau cũng thay đổi và phụ thuộc vào một số yếu tối như: ổ loét mới xuất hiện hay đã lâu; ổ loét to vầ sâu hay nhỏ và cạn; bệnh nhận có bị ký sinh trùng đường ruột hay không.

Bên cạnh đó, tình trạng tâm thần, chế độ ăn uống, sinh hoạt, mức độ căng thẳng của công việc cũng ảnh hưởng đến chu kỳ của cơn đau.

-Một số triệu chứng kèm theo: buồn nôn, nôn, ợ chua, cảm giác rát bỏng, đầy hơi, ăn không tiêu, chán ăn.

Nhiều bệnh nhân do đau đầu dẫn tới mất ngủ, sụt cân, rối loạn tiêu hóa, thiếu máu do ăn uống kém hoặc do xuất huyết tiêu hóa…

Nếu không chữa trị kịp thời, đúng cách, sẽ gây nên các biến chứng nguy hiểm như chảy máu dạ dày – tá tràng (là biến chứng thường gặp nhất), thủng ổ lớt gây viêm phúc mạc cấp tính,  hẹp môn vị và nguy hiểm nhất có thể gây loét ung thư hóa.

Ngày nay, các nhà y học cho rằng bệnh viêm loét dạ dày- tá tràng thường phát sinh khi cơ thể xảy ra sự mất cân bằng giữa các yếu tố tấn công (chất axit trong dạ dày) và các yếu tố bảo vệ (lớp chất nhầy hỗn hợp ở bề mặt dạ dày)

Sự mất cân bằng này thường xảy ra khi các yếu tố tấn công gia tăng, trong khi các yếu tố bảo vệ niêm mạc dạ dày không củng cố kịp thời, đúng mức, hoặc khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày bị suy giảm, không đủ khả năng chống lại ngay cả khi dịch vị có độ axit ít hoặc bình thường.

Việc nhiễm H.pylori mắc phải do ăn uống không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, do chế biến, nguồn nước bị ô nhiễm, do cách ăn uống, khiến bệnh lây lan rất nhanh. Cùng với việc dùng thuốc kháng viêm không steroid lâu ngày, được coi là các yếu tố nguy cơ quan trọng nhất làm tăng lực tấn công lên “hàng rào” bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Qua xét nghiệm cận lâm sàng, người ta ghi nhận trên 90% số người bị bệnh viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn H.pylori, và tỷ lệ này chiếm khoảng 90% ở bệnh loét dạ dày , 95% ở bệnh loét tá tràng

Nếu chẩn đoán ghi nhận bệnh đau dạ dày do vi khuẩn HP gây ra, bệnh nhân cần được điều trị bằng 3 loại kháng sinh một lúc, uống liên tục 10 ngày, thì sẽ diệt được hết vi khuẩn, xác suất thành công khoảng 95%

Một số yếu tố làm cho bệnh trở nên trầm trọng hơn thường là:

-Dùng thức ăn quá cứng, quá khô, nhiều chất xơ, bởi vì các thức ăn này làm dạ dày phải làm việc nhiều, lớp nhầy bị tác động cơ học và trở nên suy yếu

+Thức ăn có nhiều vị quá chua, cay, nóng, lạnh. Khi ăn, nhai không kỹ, nuốt vội.

+Lạm dụng rượu bia và thuốc lá

-Ăn uống không đúng giờ, để quá đói rồi mới ăn. Hệ tiêu hóa hoạt động theo chu kỳ, và do vậy tiết axit cũng theo chu kỳ. Khi để quá đói, lượng axit tiết ra không có thức ăn để tiêu hóa, dẫn đến dư thừa axit

-Quá căng thẳng về thần kinh, áp lực công việc, chấn thương về tinh thần. Khi tinh thần căng thẳng, thức quá khuya, hoặc làm việc gắng sức, đặc biệt là stress, vì lượng axit sẽ tăng lên, dễ gây loét và loét tái phát

-Sau một cuộc phẫu thuật, sau một bệnh nội khoa nặng

-Yếu tố di truyền: Ở những người có nhóm máu O tỷ lệ loét tá tràng cao hơn các nhóm máu khác. Gia đình có người bị bệnh tiêu hóa thì tỷ lệ bệnh cao hơn các gia đình khác

-Liên quan đến một số bệnh khác: Viêm khớp dạng thấp, bệnh phổi mãn tính, xơ gan, cường chức năng tuyến cận giáp, suy thận mãn, sỏi thận

Chế độ ăn uống cần tuân thủ:

tp

-Người bị viêm loét dạ dày – tá tràng nên ăn các thức ăn có tác dụng bọc, hút, thấm niêm mạc như bánh mỳ, cơm nếp, bánh chưng, bánh quy, bánh xốp. Các thực phẩm dễ tiêu hóa như khoai tây, khoai sọ luộc nhừ; rau lá non các loại; thịt cá nạc bỏ xương; sữa bò tươi, sữa hộp các loại; quả chín, quả ngọt, bánh mứt kẹo, mật ong; nước uống chứa cồn, nước lọc

Tránh các loại rau củ già, các thức ăn nhiều chất xơ có thể gây cọ xát, làm tổn thương niêm mạc dạ dày như: mướp, rau bí đỏ, đậu quả, rau muống, bắp cải, măng khô, xương băm nhỏ, sụn, tôm cua, cổ cánh, chân gà, chân vịt, cá nấu, cá chiên ăn cả đầu,…

-Tránh ăn các thức ăn quá mặn, các loại quả quá chua, dưa chua, hành muối, thịt nguội, thịt xông khói, ;ạp xưởng, thức ăn quá nhiều các gia vị (giấm, ớt, tiêu…), các chất kích thích (rượu, bia, chè đặc, cà phê…), vì chúng có thể gây ra loét niêm mạc dạ dày, loét miệng nối.

-Sử dụng một số thực phẩm có tác dụng hỗ trợ điều trị loét, như củ nghệ, chè dây, rau dền, mồng tơi, đậu bắp…là những thực phẩm có tính kiềm, trung hòa axit thừa, có tác dụng làm se kết bề mặt, bao phủ nơi tổn thương, tạo điều kiện cho tổn thương nhanh khỏi, kích thích tế bào bề mặt phát triển, giúp cho vết loét mau liền sẹo.

-Nên lưu ý dùng những thực phẩm chứa nhiều vitamin C và beta-caroten

Vitamin C là một chất chống oxy hóa, giúp nhanh lành vết loét và nâng cao sức đề kháng, làm giảm nguy cơ nhiễm khuẩn

Những thực phẩm giàu vitamin C là cam, bưởi, rau ngót, dâu tây, kiwi, rau xanh các loại

Beta-caroten là chất có ở thức ăn, mà cơ thể sẽ biến thành vitamin A, rất quan trọng cho việc hình thành mô sẹo, làm mau lành vết thương

Các thực phẩm chứa nhiều beta-caroten thường có màu xanh đậm, màu đỏ, vàng, vàng cam, như rau bồ ngót, cải bó xôi, bông cải xanh, rau đọt bí, cà rốt, cà chua, rau dền đỏ, hoa mướp, hoa bí, đu đủ chín, gấc, khoai lang nghệ, bó đỏ, ớt chuông….

Theo Đông y, bệnh viêm loét dạ dày-hành tá tràng được gọi là vị thống, vị quản thống, phân làm 3 thể với các nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị khác nhau, đó là:

Thể can khí phạm vị (khí trệ):

Những người có tính tình thường khó chịu, không thoải mái, hay cáu gắt, nóng giận, những người bị căng thẳng thần kinh hay tâm lý, do chấn thương về tình cảm, lo nghĩ, buồn phiền, những người làm việc căng thẳng, mỏi mệt quá độ, stress, sẽ ảnh hưởng đến chức năng sơ tiết của tạng can, làm cho can khí uất kết, xâm phạm tới hoạt động của vị (dạ dày), dẫn tới can vị bất hòa, hoặc vị khí nghịch lên, ảnh hưởng đến công năng vạn hóa của tỳ vị.

Có các triệu chứng chủ yếu như: đau và đầy tức vùng thượng vị, đau lan ra hai bên hông sườn, ợ hơi, ợ chua, lưỡi đỏ nhạt, rêu lưỡi mỏng

Cách trị là làm điều hòa can vị, làm thông khí để giảm đau, làm hết đau

Bài thuốc Nam thường dùng là:

-Hương phụ (củ cỏ gấu chế) 10g, chỉ xác 10g, trần bì (vỏ quýt khô) 8g, mộc hương 4g, chi tử (quả dành dành) 8g, hạt đậu ván (sao chín) 12g

Nấu với 750ml nước, sắc còn 200ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn

-Trần bì 32g, hương phụ 32g, can khương (gừng khô) 40g, lá tía tô 40g, ô dược 40g

Tất cả sấy khô, tán thành bột mịn. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần dùng 4g, uống với nước muối (chính khí thiên hương tán)

-Thanh bì (vỏ chanh khô) 160g, hậu phác 600g, mộc hương 120g, bạch đậu khấu 80g, trần bì 160g, hương phụ (sao) 120g, đinh hương 160g, sa nhân 120g

Tất cả sấy khô, tán thành bột mịn. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần dùng 4g, uống với nước muối (mộc hương khoan trung tán)

-Cao lương khương (sao rượu 7 lần, sấy khô), hương phụ (sao giấm 7 lần, sấy khô), hai thứ lượng bằng nhau

Tất cả sấy khô, tán bột mịn, làm thành viên. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần dùng 6g, uống với nước muối

-Hoa cúc dại (dã cúc hoa) 30g, hoa dâm bụt trắng 10g. Hai thứ rửa sạch, phơi hoặc sấy khô, tán nhỏ, chia làm 2-3 phần

Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 1 phần thuốc, hãm với 200ml nước sôi khoảng 10 phút, uống trước bữa ăn,

Lưu ý: Những bài thuốc trên chú trọng lý khí để thận khí. Hành khí để họat huyết, hoạt huyết giúp giảm đau. Tuy nhiên, những bài này không phải thuốc bổ khí, vì vậy khi bệnh hết rồi thì phải ngừng, không được dùng lâu dài.

Bạn cần biết

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN

bk-2_8d354a3b640c4f27c187af43bb7aed0f
Untitled-1_f90d762779d7686b38f688fe992d5be1
bk1_8ca05254780ed47540e0f4b873121d5c